Ontvang gratis het eerste deel uit mijn werkboek
"Anders omgaan met verlies"

Verdriet en burn-out


Verdriet en burn-out. Niet een alledaags onderwerp. Toch bespreek ik ze samen in dit blog. Want naar mijn gevoel hebben ze een verbinding met elkaar. We kunnen zowel door verdriet als door een burn-out worden overvallen. En als we dan als mens te maken krijgen met of verdriet of een burn-out weten we niet goed wat we moeten doen. Terwijl peuters absoluut experts zijn in deze emotie. Hoe komt het toch dat wij als volwassenen bijna zijn vergeten hoe je verdrietig moet zijn? Voor dit blog neem ik verdriet als mogelijke oorzaak van een burn-out. Daarmee wil ik niet zeggen dat dit de enige oorzaak is. Een burn-out kent vaak meerdere oorzaken. Onverwerkt verdriet is daar volgens mij een van.

Verdriet

Verdriet. Een emotie die we allemaal hebben. Waar we mee worden geboren. En die altijd in meer of mindere mate weer terug komt in ons leven. Bij iedereen. Geen enkel mens als uitzondering. Maar hoe komt het toch dat er veel mensen zijn die niet verdrietig ‘kunnen’ worden? Hoe komt het dat we massaal niet weten hoe we moeten reageren op iemand die voor onze neus in tranen uitbarst? Wat maakt het dat we er eigenlijk zo weinig van weten?

Jeugd

Voor het beantwoorden van deze vraag ga ik terug naar onze jeugd. “Huh onze jeugd? Je weet toch helemaal niet hoe mijn jeugd eruit zag?” Dat klopt helemaal, maar ik stel je gelijk een vraag. Hoe vaak heb je je ouders in je jeugd zien huilen? En hoe vaak hebben wij onze leraren gedurende onze gehele onderwijs periode zien huilen..? Precies! Nu begrijpen wij elkaar. Het aantal keer van mijn ouders zal op maximaal twee handen te tellen zijn (voor hen samen) en mijn leraren weet ik het antwoord heel zeker. Dat was 1x. Na een bewuste elf september. En ja dat staat nog in mijn geheugen gegrift.

Mijn vraag is dan ook “Zijn we verdrietig zijn misschien verleerd?” Als we in onze socialisatie nooit voorbeelden hebben kunnen zien van wat verdrietig zijn is, hoe moeten we dit in ons volwassen leven dan weten?
Persoonlijk verbaast het mij nog steeds dat we op school leren in ons hoofd te zitten en we daarbij ons lichaam en onze emoties vergeten. We leren dat ‘professioneel zijn’ hetzelfde is als ‘handelen zonder emoties’. Als het allemaal goed gaat in het leven komen we daarmee een heel eind. Maar als het anders loopt dan gehoopt of als we in aanraking komen met verlies (van een dierbare, gezondheid, baan, relatie) weten we niet meer hoe we moeten handelen en functioneren.

Verdriet kost tijd

 Mensen realiseren zich te weinig wat voor enorme impact verdriet op je hele leven kan hebben. We leren hoe je het moet stoppen en ‘sterk’ moet zijn. Maar zo werkt ons lichaam niet. Die slaat verdriet namelijk op in spanning, stress. Vastzittende schouders, buikpijn, hoofdpijn, migraine en zelfs astmatische klachten kunnen (oude) opgeslagen emoties als oorsprong hebben. Vaak moet eerst het verdriet volledig worden aangekeken voordat het lichaam zich kan en durft te openen voor iets nieuws, zonder spanning, zonder pijn.

En dat is hard werken en kost tijd. Het is niet voor niets dat Manu Keirse, de specialist in België en Nederland op het gebied van verlies en verdriet, zegt dat rouwen arbeid is. Het is hard werken. Het kost tijd en energie.
Die tijd en die energie willen we vaak niet aan verdriet geven. Want alles moet tegenwoordig wel leuk zijn en blijven. Een leven vol geluk is het streven en soms misschien wel een nieuwe norm. Zet daar de angst om iets te missen tegenover en dat maakt ons menselijk handelen tot een door denderende intercity die maar op weinig stations tot stilstand komt. En als we dan even stil staan voelen we hoe druk ons hoofd is en hoe gehaast we zijn. Voor velen zo’n onprettig gevoel dat we besluiten maar weer te rijden.

Burn-out

In mijn praktijk zie ook deze voorbeelden ook. Ouders die een kindje moeten missen. Die daar kort na het overlijden wel de tijd voor hebben genomen en achteraf gezien toch te snel ‘gewoon’ weer zijn gaan leven. Gewoon weer werken, gewoon leuke dingen doen met vrienden, gewoon weer op vakantie etc. etc. En dan opeens, zo lijkt het, is hij daar. De burn-out.

Een burn-out kan ontstaan wanneer er langere tijd over de eigen grens word heen gegaan. Dat je gedurende langere periode voornamelijk energie hebt (weg)gegeven in plaats van hebt gekregen. Om het nog moeilijker te maken is dit proces vaak onbewust.
Dan ga ik weer terug naar het begin van dit blog. Onze socialisatie. Dat we ergens gedurende onze jeugd hebben ontdekt dat we beter niet kunnen voelen. Dat we hebben geleerd om je te focussen op presteren en dat ‘sterk’ zijn helpt. Zoals ook eerder beschreven werkt dit inderdaad, tot je te maken krijgt met (een groot) verlies en we dus niet meer weten wat we moeten doen. We vallen in ons oude patroon van doorgaan en sterk zijn, terwijl onbewust dit verlies en het bijkomende verdriet ook aandacht wilt en vooral ook nodig heeft om te kunnen zakken.

Stilstaan

In mijn ideale wereld zouden we in onze opleiding(en) en in ons volwassen leven meer (vaste) momenten van stilstaan moeten bouwen. Van uitstappen van onze tot nu toe almaar door rijdende trein. Om te zien hoe mooi het leven onderweg is. Om te voelen dat we iets gepasseerd zijn wat ons blij maakt en ook wat ons verdrietig maakt. Door vaker stil te staan en meer te voelen wat er van binnen onder de grote glimlach zich echt afspeelt zal de spanning en stress ook afnemen. Zullen we af en toe een traan laten om daarna met meer opluchting weer verder te kunnen rijden.
Ik gun iedereen om zo vrij te kunnen huilen als een peuter en amper een minuut later intens gelukkig te kunnen dansen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *